Linux vs Windows

6 min read

Postaram si臋 w tym artykule, wyt艂umaczy膰 najwa偶niejsze dla mnie r贸偶nice pomi臋dzy systemem operacyjnym z rodziny Windows a GNU/Linux w wersjach nie serwerowych. Nie b臋d臋 bra膰 pod uwag臋 Windowsa XP (oraz wersji starszych), poniewa偶 sam Microsoft jak i inne firmy porzuci艂y wsparcie dla niego.

Po tym humorystycznym fragmencie z serialu IT crowd (polecam obejrze膰) nie trudno si臋 domy艣le膰, 偶e jestem zwolennikiem pingwina. Jednak b臋d臋 daleki od zach臋cania u偶ywania Linuksa, a tym samym do wskazywania, kt贸ry jest lepszy. OS jest tylko narz臋dziem, od nas nale偶y jego wyb贸r. Istotne jest jednak zna膰 alternatyw臋, aby takiego wyboru dokona膰.

To ten system z pingwinem?

Linux cz臋sto jest uto偶samiany z jej sympatyczn膮 maskotk膮 - pingwinem Tux.

pingwin Tux
Img 1. Pingwin Tux

Do nakre艣lenia filozofii tego systemu operacyjnego, pos艂u偶臋 si臋 cytatem z Wikipedii:

Linux - rodzina uniksopodobnych system贸w operacyjnych opartych na j膮drze Linux. Linux jest jednym z przyk艂ad贸w wolnego i otwartego oprogramowania (FLOSS): jego kod 藕r贸d艂owy mo偶e by膰 dowolnie wykorzystywany, modyfikowany i rozpowszechniany.

ma艂pa janusz Linus Torvalds tw贸rca Linuksa, pisz膮c sw贸j system wzorowa艂 si臋 na popularnego w tamtym czasie UNIXa. Punktami stycznymi s膮 m.in. hierarchiczna struktura katalog贸w, wszystko jest plikiem oraz zasada KISS m贸wi膮c膮, 偶e programy powinny by膰 proste i realizowa膰 dobrze jedn膮 rzecz. Nale偶y wspomnie膰, 偶e do j膮dra Linuksa (kernela) dodane zosta艂y narz臋dzia systemowe i biblioteki z projektu GNU, przez co niekt贸rzy wol膮 nazywa膰 ca艂y ekosystem jako GNU/Linux. Ja w tym i nast臋pnych postach b臋d臋 cz臋艣ciej u偶ywa艂 nazwy Linux. Ostatni膮 rzecz膮, kt贸ra jest istotna z przywo艂anego cytatu jest to, 偶e ca艂y system jest oparty na wolno艣ciowych licencjach. Oznacza to, 偶e kod jest dost臋pny dla ka偶dego i ka偶dy mo偶e pr贸bowa膰 go poprawia膰. Dobrym por贸wnaniem jest Wikipedia, kt贸ra jest otwart膮 encyklopedi膮, przez co spora liczba os贸b uwa偶a to za minus. Jednak jest to ogromna zaleta, kt贸ra pozwoli艂a jej sta膰 si臋 jedn膮 z najlepszych jako艣ciowo encyklopedii. Dodatkow膮 zalet膮 oprogramowania Open Source jest jego darmowa dost臋pno艣膰 (w wi臋kszo艣ci przypadk贸w).

Je艣li chcesz bardziej zrozumie膰 czym jest "Free Software" polecam podstron臋 dotycz膮c膮 filozofii projektu GNU. Szczeg贸lnie polecam podstron臋 z piosenkami z GNU Music and Songs.

Z technicznego punktu widzenia.

Nie chc臋 pisa膰 o wizualnym stronie system贸w operacyjnych, poniewa偶 to sprawa indywidualna i zale偶y od naszych gust贸w. Oczywi艣cie mo偶emy 艣rodowisko graficzne zmieni膰 tak, aby wygl膮da艂o jak te stosowane w Windowsach, ale zawsze b臋dzie to co艣 innego ni偶 orygina艂. Druga sprawa to, 偶e wszyscy u偶ytkownicy Windows b臋d膮 zmuszeni do przerzucenia si臋 na wersj臋 10. Niekt贸rzy nie lubi膮 kafelk贸w, co powinno by膰 szans膮 dla linuksowych dystrybucji, kt贸re nie maj膮 'innowacyjnego' wygl膮du.

Modyfikacja 艣rodowiska graficznego (lub zmianie na inny bez konieczno艣ci reinstalacji systemu) - jest jednym z wa偶niejszym atutem dla niekt贸rego ludzie u偶ywaj膮 Linuksa. Oznacza to nie tylko, 偶e mo偶emy zmienia膰 jego wygl膮d, ale tak偶e dostosowywa膰 do ergonomicznego u偶ytkowania. Na przyk艂ad konfiguruj膮c system tak, aby u偶ywa膰 klawiatury zamiast myszki. W Windows jest to utrudnione lub wymagaj膮ce dodatkowych aplikacji.

Wymagania sprz臋towe znowu s膮 na korzy艣膰 Linuksa, zw艂aszcza przy niewydajnych komputerach. Wsparcie dla Windows XP jest porzucane przez du偶e firmy, a nowsze wersje b臋d膮 dzia艂a膰 藕le na nich. Konkurencja wymaga mniej pami臋ci RAM i na dysku twardym oraz oferuje minimalistyczne dystrybucje, kt贸re uruchomi膮 si臋 nawet na lod贸wce. 馃槈

W Linuksie oszcz臋dzi膰 mo偶na RAM nie instaluj膮c antywirusa, co jest cz臋st膮 praktyk膮. Wynika to z faktu, i偶 jest znikoma ilo艣膰 niebezpiecznego oprogramowania pisanego pod ten system. G艂贸wnie dlatego, 偶e nie jest on popularny, a u偶ytkownicy z regu艂y posiadaj膮 wi臋ksz膮 widz臋 na temat bezpiecze艅stwa. W skr贸cie nie op艂aca si臋 pisa膰 szkodliwe programy skierowane do ma艂ej grupy docelowej.

Warto wspomnie膰, 偶e Windows zbiera o nas dane. Dla niekt贸rych jest to kluczowym czynnikiem, aby nie u偶ywa膰 tego systemu. Nie twierdz臋, 偶e wszystkie dystrybucje nie robi膮 tego, ale znam tylko jedn膮 kt贸ra to robi艂a.

Pora na wytkni臋cie najwi臋kszego minusu w systemach GNU/Linux, a mianowicie brak sterownik贸w. O ile nie ma problem贸w z sterownikami do pospolitych rzeczy jak myszek, kart sieciowych, kt贸re s膮 out of the box w systemie. Zdarzy膰 si臋 mo偶e, 偶e dane urz膮dzenie np. kamerka internetowa nie b臋dzie wspierana.

Gry i aplikacje

Nast臋pna niepodwa偶alna przewaga Windowsa wynikaj膮ca z popularno艣ci jest dost臋pno艣膰 oprogramowania. Od dziesi膮tek wersji pomniejszych aplikacji do tych wyspecjalizowanych. Wprawdzie u偶ywaj膮c Linuksa mo偶na znale藕膰 natywne wersje lub dobre alternatywy (polecam alternativeTO), dla program贸w codziennego u偶ytku. Problem czasami nie do obej艣cia zaczyna si臋, gdy musimy korzysta膰 z niekt贸rych profesjonalny narz臋dzi. Sztandarowym przyk艂adem jest Photoshop, a nawet czasami MS Office. Na os艂od臋 mo偶na wspomnie膰, 偶e dystrybucje Linuksowe maj膮 swoje odpowiedniki jak Microsoft Store, gdzie trywialnie mo偶na instalowa膰 aplikacje, kt贸re s膮 w wi臋kszo艣ci przypadk贸w darmowe.
Osobn膮 kategori膮 s膮 Gry, kt贸rych brakuje na Linuksie. Przez SteamOS pojawi艂a si臋 znaczna ilo艣膰 tytu艂贸w w kt贸rych mo偶na gra膰, niestety ten produkt okazuje si臋 sprzeda偶owym niewypa艂em. Jest w prawdzie projekt Wine, kt贸ry ma na celu uruchamianie aplikacji windowsowskich na Linuksie, jednak nie wszystkie programy si臋 uruchomi膮. Ja doradza艂bym szuka膰 alternatyw, ni偶 instalowa膰 natywnych aplikacji z Windowsa przez Wine. Cz臋sto oszcz臋dzi nam to stresu, podczas wyst臋powania b艂臋d贸w.
Jako, 偶e na tym blogu b臋d臋 umieszcza膰 posty dotycz膮ce programowania, musz臋 napisa膰 偶e wsparcie dla tego obszaru jest takie same, a nawet czasami lepsze, ni偶 na Windowsie (opr贸cz .NET), przyk艂adem mo偶e by膰 konsola. U偶ywanie terminalu na pingwinie jest znacznie wygodniejsze, du偶o przydatnych aplikacji mo偶na na niej uruchomi膰.
Oczywi艣cie to nie wszystkie techniczne minusy system贸w GNU/Linux. Po szczeg贸艂y odsy艂am na stron臋 Major Linux Problems lub serii film贸w Linux Sucks.

Wsparcie techniczne

P艂ac膮c za Windows mo偶emy oczekiwa膰 wsparcie techniczne ze strony Microsoft. Jednanie biznesowe dystrybucje linuksowe oferuj膮 ten przywilej np. RedHat. Nie pisa艂bym tego akapitu, gdyby nie moje do艣wiadczenia z supportem IT od pierwszej wymienionej firmy. Moje kontakty zazwyczaj wygl膮da艂y tak jak na tym fragmencie z IT crowd: Nie oszukuj臋, raz dos艂ownie osoba z wsparcia technicznego poleci艂a mi reboot systemu. 馃槉 Niestety porada nie by艂a pomocna, jak i trudno by艂o znale藕膰 rozwi膮zanie na b艂膮d systemowy, g艂贸wnie przez ogromn膮 ilo艣膰 informacji dotycz膮cych prostych porad. Robi臋 b艂膮d opieraj膮c si臋 na moich doznaniach, ale wydaje mi si臋, 偶e 艂atwiej znale藕膰 rozwi膮zanie problemu na du偶ej ilo艣ci forach i czatach dotycz膮cych Linuksowi.

Nawyki

Na zako艅czenie chcia艂bym obali膰 mit, jakoby to Linuksy by艂y tylko dla programist贸w lub ludzi pracuj膮cych w NASA. Oczywi艣cie systemy te uto偶samiane s膮 z osobami, kt贸re du偶o pracuj膮 z komputerem. Wynika to z faktu, i偶 Linux pozwala na wi臋ksz膮 swobod臋 i mo偶liwo艣ci konfiguracyjne. Obecnie jednak nowoczesne 艣rodowiska graficzne s膮 dostosowane dla ka偶dego. W tym momencie mo偶esz zada膰 pytanie, dlaczego w takim razie nie wida膰 migracji z np. Windowsa to Ubuntu (albo innej dystrybucji). Powod贸w mo偶e by膰 kilka, ale najwa偶niejszy wed艂ug mnie to nawyki, kt贸re bardzo trudno zmieni膰. Z systemem od Microsoftu wszyscy s膮 zaznajomieni, w szkole jest nauczany, a wi臋kszo艣膰 komputer贸w sprzedaje si臋 z preinstalowanym windowsem. Jestem przekonany, 偶e jakby postawi膰 przed wyborem systemu operacyjnego, kogo艣 kto pierwszy raz ma z nimi styczno艣膰, to wybra艂by np. Linux Mint ni偶 Windows 10. Dla przyk艂adu mog臋 jedynie przedstawi膰 seri臋 film贸w "Mum tries out Linux" z kana艂u OSFirstTimer na YouTube. Z drugiej strony nie zach臋cam os贸b do zmiany systemu, kt贸re nie chc膮 zmieni膰 swoich nawyk贸w lub po prostu nie maj膮 na to czasu. Linuksa zaliczy艂 by do kategorii "easy to learn difficult to master". Oznacza to cz臋sto, i偶 instaluj膮c Linuksa trzeba by膰 otwartym na nauk臋 tego systemu i nie ba膰 si臋 konsoli. Na szcz臋艣cie nie cz臋sto przytrafi nam si臋 trudniejszy b艂膮d, kt贸ry wymaga膰 b臋dzie jego u偶ycia.